Anti-Terrorism Day

What a coincidence, right? When our country is doing everything in order to fight terrorism, we are setting an example of what 21st May Anti-Terrorism Day is commemorated for. This day in history was chosen in remembrance of our former Prime Minister Shri Rajiv Gandhi. He was assassinated with 14 other people on a plane by a suicide bomber who allegedly belonged to Srilanka based Terror organization in Sriperumbudur, near Chennai, on 21st May 1991. This day thereafter serves the purpose to raise awareness about the evils of terrorism and violence and promote peace and unity.

History is the witness to the catastrophic and morbid loss of lives of innocent people and, not to be forgotten, lives of our unsung brave soldiers. Terrorism isn’t a new chapter in the lives of people; it thrived through time. Nevertheless of advanced tech, advanced communication, or the internet, it thrived nevertheless. The history of terrorism in India dates back to 8 June 1980, with the Mandai Massacre in Tripura, which resulted in the killing of around 500 people. More recently, the Pahalgam Attack on 22nd April 2025 claimed 26 lives. Its consequences were visible to all. Terrorism has never done any good for a nation. A country’s strength lies in its ability to resolve conflicts through peace and integrity. Terrorism divides people; it takes away the most precious treasure of the country, which is “its youth”. In most cases the people involved in terrorism are young people, who are brainwashed by a few masterminds sitting at the top of the hierarchical pyramid. These leaders rarely sacrifice themselves; instead, they manipulate the naive to carry out their plans. The masterminds behind these heinous crimes have only one propaganda, and that is to influence the government or an international governmental organisation or to intimidate the public. Their only goal is manipulation, and in order to do so, they need manpower, and hence, they target the youth and convince them into committing crimes in the name of religion or duty.

Terrorism happens due to very minute things but results in devastating aftereffects. To begin with, the very cause of it is religious ideologies where one community thinks it is superior to the other. Social or economic inequalities, such as poverty , unemployment or lack of education, can push people to take extreme steps; Past psychological trauma in a person’s life, where a person thinks of taking revenge, to state an example from the past – the Pulwama attack, the perpetrator Adil Ahmad Dar joined the terrorist group to take revenge on the Indian Army because of an incident that took place in his life; State-sponsored terrorism also results in terrorism, where the government itself supports the terrorist groups and funds them to accomplish their strategic or geopolitical goals.

Regardless of how big the problem is, it can be solved. The first and foremost step towards cutting the roots of terrorism is by finding the roots and not clinging on to the branches of the tree. Addressing the root causes will help eradicate the problem; spreading awareness by strengthening education will help fight radical ideologies; improving economic opportunities so that nobody has to turn towards malpractices in lack of money and other resources; and strengthening the security and intelligence of the nation to prevent and respond to possible attacks.Concluding with what former President of the US, Mr Barack Obama, and spiritual leader of Tibetan Buddhism Dalai Lama, stated,

“Terrorism is a global problem that requires a global solution, and it is not a fight between religions or cultures. It is a fight between humanity and inhumanity."

For the sake of mankind, this evil has to be eradicated from its roots, or else the holy motherland will turn red.

-Nandini Dirsinala

डॉ. आनंदीबाई जोशी: भारताच्या पहिल्या महिला डॉक्टरांचा प्रेरणादायी प्रवास

डॉ. आनंदीबाई गोपाळराव जोशी या केवळ भारतातील पहिल्या महिला डॉक्टर नव्हत्या, तर त्या शिक्षण, धैर्य आणि समाजसुधारणेच्या दिशेने घडलेल्या महत्त्वाच्या प्रवासाचे प्रतीक होत्या. 31 मार्च 1865 रोजी पुण्यात जन्मलेल्या आनंदीबाईंच्या जीवनप्रवासाने अनेक महिलांसाठी प्रेरणादायी उदाहरण निर्माण केले. त्या यमुना या नावाने जन्मल्या, मात्र विवाहानंतर त्यांचे नाव आनंदीबाई झाले. केवळ स्वतःसाठी नव्हे, तर संपूर्ण भारतीय स्त्री समाजाच्या उज्ज्वल भविष्यासाठी त्यांनी मार्ग निर्माण केला.

त्यांच्या जीवनाची सुरुवात एका पारंपरिक कुटुंबात झाली, जिथे स्त्रियांनी शिक्षण घेणे दुर्मिळ होते. नऊव्या वर्षीच त्यांचा विवाह गोपाळराव जोशी यांच्याशी झाला, जे स्वतः एक प्रगतिशील विचारांचे होते. त्यांनी आनंदीबाईंना शिक्षण घेण्यासाठी प्रोत्साहन दिले. चौदाव्या वर्षी मातृत्वसुख लाभले, मात्र मुलाच्या आजारपणात योग्य वैद्यकीय उपचार न मिळाल्यामुळे त्याचा मृत्यू झाला. हा धक्का त्यांच्या आयुष्याला कलाटणी देणारा ठरला. त्यांनी ठरवले की अशा परिस्थितीत अन्य कोणत्याही आईला जावे लागू नये, आणि त्यामुळेच त्यांनी डॉक्टर होण्याचा निर्धार केला. त्या काळात स्त्रियांनी शिक्षण घेणेच कठीण होते, आणि डॉक्टर होणे तर कल्पनेपलीकडचे होते. मात्र, गोपाळरावांनी आनंदीबाईंना शिकण्यासाठी पूर्ण पाठिंबा दिला. त्यांनी अमेरिकेतील पेनसिल्व्हानिया विद्यापीठात वैद्यकीय शिक्षण घेण्याचा निर्णय घेतला. त्याकाळच्या मानसिकतेनुसार एका हिंदू स्त्रीने परदेशात जाऊन शिकणे हे समाजाला अजिबात मान्य नव्हते. लोकांनी टीका केली, विरोध केला, पण आनंदीबाईंनी निश्चय सोडला नाही. समाजाच्या विरोधाला न जुमानता त्या बोटीने एकट्याच अमेरिकेला रवाना झाल्या आणि सात समुद्र पार करत आपले शिक्षण पूर्ण केले. त्या भारताच्या पहिल्या महिला डॉक्टर झाल्या आणि त्यांनी देशातील महिलांसाठी शिक्षण व आरोग्याच्या नव्या संधी निर्माण केल्या.

शिक्षणाच्या प्रवासात त्यांना अनेक अडथळे आले. अमेरिकेतील हवामानामुळे त्यांचे आरोग्य खालावत गेले. त्यांना क्षय झाला, पण तरीही त्या थांबल्या नाहीत. शिक्षण पूर्ण करून त्या भारतात परतल्या आणि आपल्या देशातील स्त्रियांसाठी वैद्यकीय सेवा देण्याचे स्वप्न पाहू लागल्या. दुर्दैवाने, त्यांच्या शरीराने साथ दिली नाही आणि अवघ्या 22व्या वर्षीच त्यांचे निधन झाले. मात्र, त्यांनी उभारलेला मार्ग पुढील पिढ्यांसाठी दीपस्तंभ ठरला. त्यांचे जीवन आपल्याला शिकवते की, स्वप्नं पाहणं सोपं असतं, पण ती पूर्ण करण्यासाठी संघर्ष करावा लागतो. त्यांनी सामाजिक बंधनांना झुगारले, शिक्षणासाठी कठीण परिस्थितीतही प्रयत्न सुरू ठेवले आणि अपयश आलं तरी मागे हटल्या नाहीत. त्यांची कथा हे दर्शवते की शिक्षण हीच खरी शक्ती आहे आणि कोणत्याही परिस्थितीत आपल्याला आपले ध्येय गाठण्यासाठी झगडावे लागते.

आज, त्यांच्या जयंती निमित्त आपण त्यांच्या कार्याची आठवण ठेवून त्यांच्या धैर्याचा, मेहनतीचा आणि चिकाटीचा आदर्श घ्यायला हवा. त्यांनी निर्माण केलेला मार्ग आपण पुढे चालत राहिलो, तर भारतात आणखी असंख्य आनंदीबाई घडतील. त्यांच्या स्मृतींना विनम्र अभिवादन!

-मृण्मयी पाटस्कर

Verses of Eternity: Cherishing the Soul of Poetry

“That you are here, that life exists and identity; That the powerful play goes on, and you may contribute a verse”   -Walt Whitman 

Whitman expresses in the aforementioned lines his appreciation of mere existence and the idiosyncrasy of an individual. With a heart set to inspire future generations, he urges each individual to have complete freedom in selecting their "verse" and carve their name upon the echoes of eternity. March 21st is celebrated as World Poetry Day to honor the diversity in poetry from multiple angles, be it in preserving linguistic diversity and cultural heritage or how it acts as an artist’s voice in dynamic social changes, like Sylvia Plath who used poetry as a medium to challenge patriarchy and oppression. In order to harmonize the spirit’s rhythm, UNESCO declared World Poetry Day in 1999. Through dawns and dusks, the world has beheld those who spun words into eternity’s tapestry. Specifically William Shakespeare, Rumi, Robert Frost, Emily Dickinson, Sylvia Plath, Pablo Neruda, Homer, Rabindranath Tagore and countless voices that are immortal in the ink of history. 

“Where the mind is led forward by thee 

 Into ever-widening thought and action 

 Into that heaven of freedom, my Father, let my country awake” 

-Rabindranath Tagore 

The cited text is the closing lines of Tagore’s poem “Where the Mind is Without Fear”. The poet sketches echoes of a society where the young minds are progressive, with a flame that hungers for the oil of understanding. He prays to God to cultivate a nation where the seeds of freedom grow with the zeal of a rising sun. Now allow me to ask you this, when was the last time you read a poem? Not for school, not for a quick Instagram post, but to truly feel its essence, its depth, its soul? Let me guess, probably in the distant yesterdays. Poetry, an art that was once the lifeline of human expression, is being reduced to mere captions and hashtags in an era of short attention spans and viral content. Have we lost sight of its depth? Poetry serves as a gentle reminder to slow down, feel, and connect in a world that often walks over feelings, because every poem is like a lantern in the dark, guiding us back to ourselves. On this World Poetry Day let's celebrate the ability of words to inspire, heal, and remind us that poetry can speak even when all else is silent. 

 "We don’t read and write poetry because it’s cute. We read and write poetry because we are members of the human race. And the human race is filled with passion." -Prof. John Keating from The Dead Poets Society

-Arushi Yadav

नवे वर्ष, नवा संकल्प

वर्ष सरत आहे... अनेक सण-समारंभ, अनेक चित्रपट, काही सुखद, काही दुःखद अशा आठवणी; अनेक किस्से, नवीन धडे, आणि दरवर्षीप्रमाणे भरपूर उन्हाचे, पावसाचे, आणि थंडीचे दिवस अनुभवत अनुभवत २०२४ वर्षाचा शेवट जवळ आला आहे. आता आपण सर्वजण नवीन वर्षाच्या स्वागतासाठी सज्ज आहोत. आपल्यापैकी अनेकांनी नवीन वर्षासाठी संकल्प ठरवले असतील. कदाचित २०२४ साली राहून गेलेल्या गोष्टींचाही समावेश या संकल्पांमध्ये असेल. नवीन वर्ष नेहमीच ३६५ दिवसांची भेट घेऊन येतं, पण जसं नवीन फुलं ओंजळीत घ्यायची असतील, तर जुनी कोमेजलेली फुलं ओंजळीतून सोडावी लागतात, तसंच आपल्या मनाचंही आहे. जुन्या आणि कटू आठवणींना निरोप दिल्याशिवाय नवीन वर्षातील संधींना, क्षणांना, आठवणींना साठवण्यासाठी जागा मिळणार नाही.

अनेकदा आपण नवीन वर्षाचं स्वागत आनंदाने, उत्साहाने करतो, पण मागील कटू आठवणींना कायमचा निरोप देऊन नवीन सुरुवात करायचं विसरतो. मग त्या आठवणींचं ओझं आपल्या मनावर राहतं. लांबच्या प्रवासाला निघायचंय, तर जड ओझं घेऊन कसं चालेल? आपल्याला तर पुढील ३६५ दिवसांसाठी सज्ज व्हायचं आहे!

जेव्हा आपण सगळी नकारात्मकता आपल्या मनातून काढून टाकतो, तेव्हाच सकारात्मकतेने, आनंदाने, आणि उमेदीने नववर्षाचं स्वागत करता येतं. कोणतंही वर्ष लक्षात राहतं ते त्या वर्षभरात जोडलेल्या नात्यांमुळे, नवीन मित्र-मैत्रिणींमुळे, अनुभवांमुळे, शिकलेल्या गोष्टींमुळे, चाखलेल्या नवीन पदार्थांमुळे, पाहिलेल्या प्रदेशांमुळे, वाचलेल्या पुस्तकांमुळे, ऐकलेल्या गाण्यांमुळे, केलेल्या प्रयोगांमुळे, मिळालेल्या यशामुळे, आणि प्रसंगी केलेल्या संघर्षांमुळे. या सगळ्यातून मिळालेल्या अनुभवांमुळेच आपण घडतो आणि समृद्ध होतो. म्हणूनच ‘अनुभवाचे बोल’ महत्त्वाचे मानले जातात.त्या वर्षातील चांगल्या-वाईट सर्व अनुभवांमधून मिळालेल्या शिकवणीची शिदोरी घेऊन नवीन वर्ष प्रसन्न मनाने सुरू करूया!

नवीन वर्ष आलं की आपण अनेक संकल्प करतो. त्यातला एक संकल्प असा असावा की नकारात्मक आणि त्रासदायक गोष्टींना फार काळ मनात साठवून न ठेवता त्यांना अलवार सोडून देऊ. त्यामुळे नववर्षात चांगल्या आठवणी, किस्से, प्रसंग, आणि अनुभव साठवता येतील. असं केल्यास येणारं वर्ष आपल्या आयुष्यात आनंदाची भर घालेल.

माझ्याकडून तुम्हा सर्वांना येणाऱ्या नववर्षाच्या खूप खूप शुभेच्छा!

-मनाली देशपांडे

Free Rider’s Problem and the Tragedy of Commons

Imagine, you are sitting on a train, getting a ticket worth Rs. 120. Beside you is a man sitting with the same level of comfort without paying a penny… how fair is it? Should we allow such things in the economy? If not, how can we stop it? How can we identify thousands of such passengers in the Mumbai local daily? How will you punish so many of them?  This isn’t the problem just with trains or buses but this is also the same with natural resources. We all hear about the environmental summits carried out at global levels, be it in COP or Paris Agreement or anything else, the once paying high are not the developed nations but the developing ones because they are supposed to grow by paying for the tickets of these developed countries to the environment for decades. They have been using all the resources for free and when it's our turn to use them, suddenly everything has a price tag now.  These free riders in the internal economy not only disregard the laws and discourage the ones paying for them but also increase the burden on the government. Now they need to take measures like tax increases on public goods to fill that gap and cure the losses. Again, it leads to the loss of the one who is paying for it twice. Isn’t it some sort of inequality towards the others?

These negative effects arising due to the shared resources lead to another economic dilemma, that is the ‘Tragedy of Commons’. When an individual acts for his self-interest which ultimately leads to depletion of public resources, it creates problems. Over-fishing is the most popular example used to show the tragedy of commons. In a selective area, the fish population cannot be increased at the same pace at which it is used. But for individual profits, the fishermen choose to continue fishing in the same area till it’s all vanished and the habitat is dead for the next few weeks as there won’t be any fish in the area. This not only causes discomfort to the occupation but also to the environment, the same is seen in terms of deforestation.

If we think about this problem with a selfless view, today if I have the option to travel without getting a ticket, why would I buy one? If I had the choice to earn more, why would I not? Here comes the answer! Farsightedness. I am thinking about it now. About my current benefits but I must also think about my future. If I am aware enough of its ill effects and future consequences, I might think once before traveling without a ticket. If I know that today’s extra piece of bread will keep me hungry tomorrow, I might not eat it now. 

Of course, these are just assumptions, but the individual incentives will eventually lead to the solution to such problems. No government scheme forcing you to pay extra tax is making you come out of this cycle. Thus, all we need today is a rational consumer!

-Aditi Bhavsar

Honoring a Life Well-Lived: A Tribute to Ratan Tata

Ratan Naval Tata has been synonymous with innovation, philanthropy, and ethical business practices. When he left the globe, he left a mark. His legacy extends far beyond the corporate arena and touches the lives of crores of people through his commitment to social causes and visionary leadership. It is, however, the philanthropic legacy of Tata rather than purely his business acumen, which will serve as a more etched testament to his name. And indeed, in this respect, he was a very true philanthropist who keenly took interest in improving mankind. His philanthropic works could be varied—from health care and education to poverty and environmental sustainability. He made great contributions to the development of India and many other nations through the Tata Trusts, which he spearheaded.

The importance of his philanthropic works is immeasurable, be it to helping street vendors who were affected in the 26/11 attacks when they were working near the Taj hotel, owned by the Tata group, or be it the donation to IISc Bangalore for research on Alzheimer's disease. He not only donated 500 crore . rupees for the Covid relief fund but also opened the doors of the group's luxurious hotels for quarantine purposes to the government of Maharashtra for free of charge. At age  86, he opened a state-of-the-art hospital for small animals. He cared not only about humans but about the living beings, which could not express their problems either. A touching anecdote comes from Mr. Suhel Seth when he narrates that one quality about Tata is absolute compassion. In February 2018, he received an invitation to pick up a high-profile award at Buckingham Palace. He cancelled it in the eleventh hour when one of his beloved dogs fell ill. When King Charles was briefed about this, he said, “That’s a man. That’s the man Ratan is. That’s why the Tata group is what it is." This speaks volumes about his qualities and priorities in life.

Ratan Tata took over the charge of the Tata group from JRD Tata at a time when the country was going through drastic changes in the LPG reforms. The crisis did result in the company’s devaluation, but since then, Tata Group, under the leadership of Ratan Tata, has thrived, marking its presence across the globe. Under his leadership, the Tata group took over leading global companies like Toyota, Land Rover, Jaguar, and Corus. He took Tata Sons to new heights, but the most important achievement for him must have been to gain back the ownership of Air India airlines back to the Tata group. It was his way of paying tributes to his idol and inspiration, JRD Tata, who treated the airlines like his child back in the days when he started this new venture. Today, the Tata group owns more than 30 companies from various segments. He introduced the most affordable car in the world, popularly known as the Tata Nano. Tata’s main concern was about providing a safe vehicle to the Indian middle-class and lower middle-class families so that they didn't have to risk their lives while driving on the roads. So, the Tata group introduced ‘The Nano’, a car costing less than one lakh rupees. Ratan Tata was presented with the Padma Vibhushan by former president Shrimati Pratibha Patil in 2008. 

The day before yesterday, the great man left us at a time when his ideas and guidance were needed the most. Ratan Tata guided many young entrepreneurs, as he invested in more than 35 startups from his own earnings. He also mentored many such young minds that have the potential to write a brighter future for the country.

Each moment of life is a battle to achieve an objective in Ratan Naval Tata's life. He will be a testament to the human spirit for the ages to come and remind us to stick to our principles of ethical business practices, social responsibility, and the pursuit of a better world. Let us celebrate his life and extraordinary contributions to our society during this time of mourning.

A tribute from Vaadasabha...

राष्ट्रीय क्रीडा दिवस

 

नमस्कार! 

आजच्या राष्ट्रीय क्रीडा दिनाच्या तुम्हाला सर्वांना खूप खूप शुभेच्छा !

खरंतर खेळ आणि आपलं अगदी लहानपणापासूनच घट्ट जोडलेलं असतं. आपण सगळेचजण लहानपणापासूनच वेगवेगळे खेळ खेळत असतो पण असे ही काही जण असतात ज्यांच्यासाठी खेळ हा फक्त  स्वतःच्या आनंदासाठी खेळण्याचं साधन नसून तो खेळ ही त्यांची करिअरची वाट बनून जाते. आणि त्यातूनच नवनवीन खेळाडू तयार होत असतात जे क्रीडाक्षेत्रात स्वतःचं मोलाचं योगदान देतात. हरिवंशराय बच्चन यांच्या काही ओळी मला आठवतात,

कुछ किये बिना ही जय जयकार नहीं होती,

कोशिश करने वालों की हार नहीं होती! 

आणि ह्या ओळींना सार्थ ठरवणारी कामगिरी भारताच्या क्रीडापटूंनी करून दाखवली. ह्यावर्षीच्या म्हणजेच २०२४ ऑलिंपिक्स मध्ये आत्तापर्यंत भारतीय क्रिडापटूंनी आपले सर्वस्व पणाला लावून ६ पदकं आपल्या नावावर केली आहेत.  आणि म्हणूनच आजचा दिवस हा 'ऑलिंपिकवीरांची' म्हणजेच अशा क्रीडापटूंची आठवण काढल्याशिवाय पूर्णच होऊ शकत नाही ज्यांनी भारताचे नाव जगभरात उंचावले आणि म्हणूनच त्यांच्याप्रतीची कृतज्ञता व्यक्त करण्याचा हा छोटासा प्रयत्न!

राष्ट्रीय क्रीडा दिवस हा दरवर्षी  २९ ऑगस्ट रोजी  हॉकीपटू मेजर ध्यानचंद यांच्या जयंती दिवशी  भारतामध्ये साजरा केला जातो. हा दिवस १९२८, १९३२ आणि १९३६ मध्ये भारतासाठी ऑलिम्पिकमध्ये सुवर्णपदक जिंकणारे हॉकीपटू मेजर ध्यानचंद सिंग यांचा वाढदिवस आहे. त्यांच्या ह्या अलौकिक कार्यासाठी त्यांना येणाऱ्या पिढ्यांनी ही कायम लक्षात ठेवावे आणि त्यांच्याकडून प्रेरणा घेऊन भविष्यात ही अनेक क्रीडापटू असे घडावेत असा ह्या मागचा उद्देश आहे. आता ऑलिंपिक स्पर्धा आणि भारत यांचं नेहमीच एकमेकांशी गहिरं नातं राहिलेलं आहे. भारतात अनेकांच्या डोळ्यांत ऑलिंपिक्स च्या सुवर्णपदकाला गवसणी घालण्याचं स्वप्न आजही दिसतं. भारताला ऑलिंपिक्स मध्ये सर्वात पहिल्यांदा म्हणजेच १९५२ साली कुस्तीपटू खाशाबा दादासाहेब जाधव ह्यांनी पुरुषांच्या फ्रीस्टाइल बँटमवेट प्रकारात कांस्य पदक मिळवून दिले. तसंच २००० साल च्या ऑलिंपिक खेळांमध्ये, कर्णम मल्लेश्वरी ही ऑलिम्पिक पदक जिंकणारी भारताची पहिली महिला ठरली. तेव्हापासून जी परंपरा सुरू ती अगदी आजतागायत टिकली आहे. नीरज चोप्रा, मीराबाई चानू, पि.व्ही. सिंधू ते अगदी आत्ता याच वर्षी पार पडलेल्या पॅरिस ऑलिंपिक मध्ये मनू भाकर, सरबजोत सिंग, स्वप्नील कुसळे, इत्यादी क्रीडापटूंनी हा समृद्ध वारसा सुरू ठेवल्याचे पहायला मिळते. 

भारतामध्ये खेळासाठीची जिद्द आपल्याला अनेकांमध्ये पाहायला मिळते आणि त्यामुळेच पॅरालिम्पिक स्पर्धेतही भारतातील विविध खेळाडू आपल्याला उमेदीने सहभागी होताना दिसतात. मुरलीकांत पेटकर यांनी १९७२ मध्ये पुरुषांच्या 50 मीटर फ्रीस्टाइल प्रकारात भारताला पहिले सुवर्णपदक मिळवून दिले. २०२४ हे वर्ष तर क्रीडाप्रेमींसाठी पर्वणीच ठरलेली आहे. ऑलिंपिक्स मधील कामगिरी सोबतच भारताने क्रिकेटच्या दुनियेतला एक महत्वपूर्ण किताब म्हणजे ' टी-ट्वेंटी विश्वकप' देखील आपल्या नावे केला आणि हे सुवर्णक्षण आजही प्रत्येकाला आनंदून टाकतात. 

आज क्रीडा दिनाच्या दिवशी ह्या साऱ्याचा आढावा घेताना असं लक्षात येतं की भारताला खेळाची एक समृद्ध पार्श्वभूमी लाभलेली आहे. इथे लहानांपासून मोठ्यांपर्यंत सगळ्यांनाच खेळ खेळायला, पहायला, त्याचा आनंद लुटायला आवडतो आणि हेच येणाऱ्या पिढ्यांना खेळांची गोडी लावतोय. इथे सचिन तेंडुलकर , विराट कोहली , महेंद्र सिंह धोनी, पी.व्ही.सिंधू, सायना नेहवाल हे भारतीय खेळाडूच नाहीत तर मेस्सी, रोनाल्डो, गेल असे अनेक भारताबाहेरील खेळाडू देखील त्यांच्या खेळातील प्राविण्याने भुरळ पाडतात. इथे खेळाच्या दुनियेतल्या अनेक उच्च किताबांना गवसणी घालण्याचं स्वप्नं, ध्येय अनेकांच्या मनात आहे फक्त त्यांना गरज आहे प्रोत्साहनाची‌. प्रत्येक खेळाडूला त्याचा विश्वास वाढवणारा एक प्रोत्साहनाचा हात त्यांच्या पाठीवर हवा असतो आणि तोच विश्वास आपण आपल्या भारत देशासाठी खेळणाऱ्या प्रत्येक खेळाडूवर दाखवला तर येणाऱ्या काळात असे अनेकानेक खेळाडू घडतील. यशस्वी खेळाडू जे मेडल प्राप्त करतात अशांची आपण दखल घेतोच पण त्यापलीकडे जाऊन इच्छा, चिकाटी आणि परिश्रमाच्या जोरावर ऑलिंपिक सारख्या मोठ्या प्लॅटफाॅर्मवर जाऊन भारताचं प्रतिनिधित्व करणाऱ्या पण काही कारणाने मेडल हुकलेल्या ही प्रत्येक खेळाडूचं कौतुक आपण करू शकलो तर यश आणि अपयशाच्या चौकटीपलीकडे जाऊन आपण खेळणाऱ्या प्रत्येक खेळाडू ला मान प्राप्त होईल‌. ज्याने त्यांना धीर मिळेल, त्यांची उमेद वाढेल, आत्मविश्वास वाढेल आणि येणाऱ्या काळात क्रीडाक्षेत्र उत्तरोत्तर समृध्द होत जाईल. त्यामुळे आपल्यातल्या ही खेळाडू ला नेहमी जीवंत ठेऊयात आणि आपल्या आजूबाजूच्या प्रत्येक खेळाडूला प्रोत्साहन देऊन आपलं क्रीडाक्षेत्र प्रतीचं महत्वाचे योगदान नोंदवूयात ! 

-Manali Deshpande

"नीट" चा निकाल नीटनेटका ?

तारीख ४ जून,२०२४ - भारताचं पुढील ५ वर्षाच्या भविष्याचे चित्र उभं राहील, जेव्हा लोकसभेच्या निवडणूकीचा निकाल लागला. पण त्याच दिवशी लाखो विद्यार्थ्यांचं भविष्य अंधारात हरवलं, जेव्हा त्यांचा एक अनपेक्षित NEET UG परिक्षेचा निकाल लागला. हा. निकाल अनपेक्षितच होता. म्हणजे ज्या परीक्षेला कधीतरी पैकीच्या पैकी मार्क मिळवणारी मुलं असायची, तिथे ह्या वर्षी चक्क एक-दोन नव्हे, तर 67 मुलांना पैकीच्या पैकीच गुण मिळाले. एकाच परिक्षा केंद्रांत 6 विद्यार्थ्यांना पैकीच्या पैकी गुण, काही मुल उशिरा पोहोचली म्हणून त्यांना ग्रेस मार्क्स देणं, बिहार पेपर चोरीची घटना घडणं, सगळंच अगदी अनपेक्षित, आश्चर्यकारक !!

त्यानंतर काही विद्यार्थी सुप्रीम कोर्टात गेले, २५ हुन अधिक लोकांना पकडण्यात आलं, आपल्या राष्ट्रपतींनी त्यांच्या भाषणात ह्या घोटाळ्याचा उल्लेख केला, पण काही फरक पडलेला दिसत नाही.  दोन आठवड्यांपूर्वी प्राध्यापक पदासाठी घेण्या घेण्यात येणारी NET परीक्षा पेपर झाल्या नंतर त्याच्यात सुद्धा अनियमितता आढळून आली म्हणून रद्द करण्यात आली. त्यानंतर घेण्यात येणारी NEET PG परिक्षा सुद्धा रद्द केली, ती पण परिक्षेला २४ तास पण राहिले नसताना. ह्या सगळ्या परीक्षा होतात  National Testing Agency (NTA) या सरकारी संस्थेच्या देखरेखी खाली. हा प्रकार काही पहिल्यांदा घडत नाहीये. मागच्या ७ वर्षात पेपरफुटीची ७० प्रकरणं झाली आहेत, ज्या मध्ये १.७  कोटीहून जास्ती युवकांचं भविष्य असंच अंधारात हरवलं आहे. 

ह्या सगळ्याचा त्रास होतोय तो त्या मेहनती आणि योग्य विद्यार्थ्यांना, जे आपले कित्येक महिने, वर्ष घालवतात, त्यांची स्वप्ने पूर्ण करायला,  पण पदरी येते, ती निराशाच. चूक त्यांची नाहिये, मेहनत घेण्यात ते कुठेही कमी पडले नाहिये, चूक आहे ती ह्या व्यवस्थेची, जी पैसे खाऊन बसली आहे. ह्या सगळ्या व्यवस्थेचा जर सगळ्यात जास्ती कोणाला फायदा होतो, तर ते परिक्षांसाठीचं कोचिंग क्लासेसचे व्यावसायिक,  जे ह्याच मुलांच्या पालकांकडून अमाप पैसे घेतात. हे अक्षरशः एक मार्केट झालं आहे जिथे यशाचं आमिष दाखवून मुलांना आणि त्यांच्या पालकांना आकर्षित केलं जातं, स्वतःच्या 'कंपनी' कडे.  हे पालक आणि मुलं या क्लासेस कडे आकर्षित होतात, ते वाढलेल्या स्पर्धेमुळे. मुलांना शाळेत असल्या पासूनच अमूक कोचिंग तमुक क्लास लावले जातात, बऱ्याच वेळेला त्या मुलांची इच्छा नसताना सुद्धा त्या मुलांना बऱ्याच वेळेला माहीत सुद्धा नसतं, की त्यांना काय करायचय, काय बनायचय, पण ह्या वाढलेल्या स्पर्धमुळे त्यांना बळजबरीने ह्या परीक्षांच्या फेऱ्यात ढकललं जातं. आणि मग ह्याचा फायदा उचलतात हे कोचिंग क्लासेस, जे ह्या परिक्षांचा, आणि पर्यायाने शिक्षणाचा बाजार मांडतात. दरवर्षी लाखो विद्यार्थी ह्या परिक्षा देतात,पण सीट, काही हजारच असतात. मग प्रवेश मिळण्याच्या भीती पोटी हे पालक आणि मुलं फसतात ह्या कोचिंग क्लासेस च्या 'गॅरंटिड सक्सेस' च्या आमिषा मध्ये. कोटा सारखी शहरं फॅक्टरी बनले आहेत, जिथे विद्यार्थ्यांमधील गुण न हेरता, त्यांचं एखाद्या असेंब्ली लाइन वर मास प्रोडक्शन चालू आहे,  त्यांना डॉक्टर आणि इंजिनियर बनवण्यासाठी.

मग ह्या स्पर्धेच्या जगात जर एखाधा परिक्षेत अपयश आलं; तर त्या अपयशाच्या भीतीने आत्महत्या करणाऱ्यांचं प्रमाण वाढत आहे. आता तर ह्या वाढलेल्या स्पर्धेचा ताण अगदी शाळकरी मुलांवर दिसायला लागलाय. म्हणूनच की काय आपल्या सरकारने शालेय विद्यार्थ्यांचं ओझ कमी करण्यासाठी सगळे विषय एकाच पुस्तकात समाविष्ट केले आहेत, ज्याने करून त्यांची दप्तरं हलकी होतील. पण त्याने त्यांच्या मनावरचा ताण आणि भीती कमी होणार आहे का? ते आपल्याला मोजता यायचं नाही, कारण, जसं थ्री इंडियटस् मधला रँचो म्हणतो तसं, दुदैवाने मेंदुवरचं प्रेशर मोजण्याचं यंत्र आपल्याला बनवता आलेलं नाही. बालपण, हे निरागसतेचं प्रतिक असतं, आणि बालपणाचा सर्वात महत्वाचा घटक म्हणजे शाळा. पण आता मात्र याच निरागस मुलांची शाळा ही शिक्षणातल्या गैरप्रकारांची बाराखडी गिरवते आहे. मुलांच विकास करण्याऐवजी ह्या शाळा, ज्यांना राजकारण्यांनी, व्यवसायिकांनी फक्त त्यांच्या उत्पन्नाचं स्त्रोत बनवून ठेवलय, शाळेच नाव मोठं करण्यावर लक्ष देतात, आणि त्यासाठी ते चुकीच्या पद्धतींचा वापर करत आहेत. पैसे घेऊन मुलांना पास करणं, पबलिसिठी साठी बोर्डाच्या परिक्ष मध्ये गैरप्रकार असतील, आणि अजून किती तरी, ज्याची आपल्याला कल्पना सुध्दा नसेल. दुसऱ्या बाजूला, काही शाळा मुलांकडे बिलकुल लक्ष देत नाहीत त्यांना अक्षरशः वाऱ्यावर सोडून देतात.  मुलांना काय करावं, कसं करावं काहीच समजत नाही. आणि ह्या अश्या दोन्ही वातावरणांमध्ये वाढलेली मुलं बऱ्याच वेळा पुढे जाऊन ह्या घोटाळ्यांमध्ये, गैरप्रकारां मध्ये सामील होतात किंवा त्याला बळी पडतात.

विद्यार्थ्यांसाठी प्रतिकूल अश्या ह्या वातावरणामध्ये जेव्हा हे असे घोटाळे घडतील, तेव्हा ह्या सगळ्यांतून वाट काढणाऱ्या त्या मेहनती मुलांनी काय करायचं? आणि NEET सारख्या परिक्षा, ज्या ह्या देशाचे डॉक्टर घडवतात, त्यात जर असे घोटाळे झाले, तर हे देशाची आरोग्यव्यवस्था पोकळ नाही का करणार? येणाऱ्या काळात अश्या परिक्षांमध्ये पेपरफुटी, घोटाळे ह्यांचं प्रमाण कमी करण्यासाठी कडक कायदे व त्यांची काटेकोर अंमलबजावणी केली पाहिजे. असं नाही झालं, तर ह्या येणाऱ्या अपयशामुळे वाढणाऱ्या नैराश्याला आणि आत्महत्यांना जबाबदार कोण? ही व्यव्यवस्था, हे कोचिंग क्लासेस की ही स्पर्धा?

-Ashmit Gupte 

Are We Still Stuck in the Past? Ancient Ideals and the Modern Man

It is estimated that Homo sapiens (today’s humans) emerged around 300,000 years ago in Africa. Homo sapiens was the most intelligent race amongst the other races of humans and was gifted with better emotionally intelligent brains and logical capabilities. Back then, food was not readily available, unlike today. Our ancestors had to hunt for food and clothes and live in caves. The work distribution back then was quite similar to today's. Males used to hunt, and females used to take care of the prodigies. Males had to hunt and fight for food, which ultimately resulted in a practical type of brain setting. Females used to take care of the food and the younger ones, so the females' brains developed emotional intelligence. As time passed, these mental attitudes started defining that specific gender.

Till today, men never got a chance to develop emotional intelligence like women, and this resulted in mindset clashes between the two genders. Reports say that women are empathetic, while on the other hand, men are traditionally encouraged to suppress emotions, which is the main reason behind the underdevelopment of emotional intelligence. As a result, men score high on emotional regulation (controlling and hiding their feelings).

Not all men lack emotional intelligence; in fact, gaining emotional intelligence has become a professional course now. If you are a man and you feel that you’re unable to understand your partner, which has become the cause of fights between you and your partner, professional help is available; it is a must to reach out for it. According to the National Health Survey of India 2019–2021, around 29.3% of married Indian women between the ages of 18 and 49 have experienced domestic violence, and 3.1% of pregnant women in the same age group have experienced physical violence. 

Less impulse control, a high temper, and a lack of understanding are the main reasons why some men indulge in domestic violence. I’m not defending that they are less responsible for the heinous crimes they have committed, but domestic violence is the biggest example of some men lacking emotional intelligence. Domestic violence is a too-exaggerative example. Simple examples that we observe in our day-to-day lives are the inability of a man to understand what a woman wants, not sharing his feelings with anybody sometimes, not even with trusted ones, killing the idea of opening up to someone several times, confusion of how to react if any woman asks anything randomly, confusion of how to interpret some actions of the opposite gender, and the list goes on. 

So, what’s the solution to this disease? The most effective cure for this is to reconsider the idea that opening up to someone equals weakness. To crush that male attitude and talk to somebody or cry if you want. To seek professional help if needed. Practicing healthy coping mechanisms such as journaling, relaxation techniques, positive thinking, and talking to a trusted person partially solves the problem. It is reported that men have around the same levels of stress as women, and every year, the rate of suicide in men is way higher than that in women. At last, asking for help is not a sign of weakness but an effort to forge ahead of the weakness.

- Soham Sonar