बोलतो मराठी, जपतो मराठी

माझा मराठीची बोलू कौतुके। परि अमृतातेही पैजा जिंके.. 

   संत ज्ञानेश्वरांचे हे वचन आपण वर्षानुवर्षे वाचत ऐकत आलोय आणि इतक्या वर्षांपूर्वी आपल्या संतांचा या भाषेवरचा विश्वास आज जगाला मान्य करावा लागत आहे ही प्रत्येक मराठी माणसासाठी अभिमानाची गोष्ट आहे. वाचकहो बातमी आली की मराठी भाषेला अभिजात भाषेचा दर्जा मिळाला आहे आणि सगळ्या मराठी भाषिक लोकांनी तो आनंद जगाला दाखवूनही दिला. केंद्रीय सांस्कृतिक मंत्रालय आणि प्रधानमंत्री यांच्या बैठकीत हा निर्णय झाला. मराठीबरोबरच पाली, प्राकृत, असामी, आणि बंगाली भाषेलाही अभिजात भाषेचा दर्जा मिळाला आहे. हा 2013 पासून चालत आलेला संघर्ष शेवटी ३ ऑक्टोबर २०२४ ला विजयावर आपले नाव कोरून थांबला आहे. आता प्रवास सुरू झालाय विजयानंतरचा.. 

   मराठी भाषेला अभिजात भाषेचा दर्जा मिळाला म्हणजे मराठी भाषिकांवर खूप मोठी जबाबदारी आली आहे. हा दर्जा टिकवण्याची..! मराठी भाषेला अभिजात भाषेचा दर्जा मिळण्यासाठी मागच्या २००० वर्षांचा मराठी भाषेचा इतिहास पाहिला आणि अभ्यासला गेला आणि तो दर्जा राखण्यासाठी आपल्याला इथून पुढे काम करावे लागणार आहे.

   एखादी भाषा अभिजात भाषा ठरण्यासाठी जी काही नियमने आहेत त्यामध्ये प्रमुख अट अशी आहे की त्या भाषेला कुठूनही उसना न घेतलेला असा साहित्यिक वारसा हवा आणि असा खूप प्रबळ वारसा मराठी भाषेच्या नशिबी आहे. मराठी भाषा अभिजात भाषा आहे या बद्दल कुणाच्याच मनात शंका नव्हती. हा संघर्ष होता आपल्या विश्वासाला ठोस पाठिंबा मिळण्यासाठीचा. आता आपल्याला काय करायचंय..? तर मराठी भाषेचं मराठीपण टिकवायचं आहे..! मराठी मध्ये इतर भाषांमधले शब्द यावेत पण त्यांनी मराठी भाषेला गिळू नये. मराठी मध्ये भाषाशुद्धीचे प्रयत्न या आधीच झालेले आहेत. आपण त्यावरून आदर्श घेऊन ती भाषाशुद्धी अंगीकृत करायला हवी.आपल्या रोजच्या बोलण्यात जरि आपण मराठी प्रतिशब्दांचा वापर करीत बोललो तरी मराठी भाषेचा गोडवा टिकवण्यासाठी ते पुरेसं असेल. जितका अभिमान आपल्याला आज वाटतो आहे तितकीच जास्त जबाबदारी आपल्या खांद्यावर आहे याची जाणीव आपल्याला हवी. लक्षात ठेवायची गोष्ट एकच की संघर्षाने विजय मिळतातंच.. मिळालेलं वैभव टिकवणं हा खरा पराक्रम!

-Darsh Samant